Welke verzekeringen heb je nodig als starter als zelfstandige?

Je hebt je inschrijving bij de KBO, een sociaal verzekeringsfonds en wellicht een boekhouder. Maar welke verzekeringen horen er nu eigenlijk bij op dag één? De meeste starters krijgen tegenstrijdige signalen: te veel, te weinig, of simpelweg geen duidelijke volgorde. Dit artikel geeft je een concrete prioriteitenlijst, gebaseerd op wat het meeste financiële risico inhoudt als je het niet regelt. Geen exhaustief overzicht van alle bestaande producten, maar een helder antwoord op de vraag: wat eerst, wat later, en waarom.

---

---

Wat krijg je als starter als zelfstandige via het sociaal statuut?

Zodra je je eerste sociale bijdragen betaalt, bouw je rechten op via het Belgisch socialezekerheidsstelsel voor zelfstandigen. Die rechten omvatten een beperkte uitkering bij ziekte, een wettelijk pensioen en moederschapsbescherming. Het is goed om te weten wat dat in de praktijk betekent, voor je gaat inschatten wat je zelf nog moet afdekken.

Bij arbeidsongeschiktheid door ziekte of privéongeval geldt eerst een carenztijd van zeven dagen: de eerste zeven dagen van erkende arbeidsongeschiktheid worden niet vergoed. Pas vanaf dag acht kan je recht hebben op een uitkering. Bovendien moet je als pas gestarte zelfstandige eerst een wachttijd van zes maanden vervullen, concreet twee kwartalen sociale bijdragen betalen, vooraleer je überhaupt recht hebt op uitkeringen. Wie in het eerste half jaar uitvalt door ziekte, heeft dus nog geen enkel recht opgebouwd.

De uitkeringen zelf zijn forfaitair: ze zijn niet gekoppeld aan wat je als zelfstandige effectief verdiende. De bedragen in 2026 zien er als volgt uit:

Bron: NN Insurance Belgium / RIZIV, bedragen geldig vanaf 1 februari 2025, geïndexeerd 2026.

Wie als consultant of freelancer netto 2.500 tot 4.000 euro per maand nodig heeft voor vaste lasten, ziet meteen hoe groot het potentieel tekort is. Dat tekort is precies wat een goed verzekeringspakket moet opvangen.

Prioriteit 1: je eigen inkomen beschermen

Dit zijn de twee verzekeringen die je het meeste financieel risico geven als je ze uitstelt.

Gewaarborgd inkomen

Een gewaarborgd inkomen (GI) betaalt je een aanvullende maandelijkse rente als je door ziekte of een privéongeval tijdelijk of blijvend niet kunt werken. Het vult het gat op tussen de forfaitaire RIZIV-uitkering en je normale levensstandaard. Je bepaalt zelf het verzekerde bedrag, met als wettelijk maximum 80 tot 100% van je netto beroepsinkomen in combinatie met de RIZIV-uitkering.

Twee parameters bepalen de hoogte van je premie sterk: je leeftijd bij afsluiten en de eigenrisicotermijn die je kiest. Hoe jonger je bent, hoe lager de premie structureel blijft. Een eigenrisicotermijn van 30 dagen kost meer premie dan een termijn van 90 dagen, maar wie geen drie maanden overbruggingsbuffer heeft als starter, mag die 90 dagen niet als vrijblijvende keuze zien. Het is een berekening, geen gevoel.

De premie is 100% aftrekbaar als beroepskost, zowel voor een eenmanszaak als voor een vennootschap. De uitkering zelf is belastbaar als vervangingsinkomen. Lees voor een uitgebreide bespreking van dekking en valkuilen ook onze post over gewaarborgd inkomen als zelfstandige.

Hospitalisatieverzekering

Een ziekenhuisopname zonder goede dekking leidt snel tot honderden of duizenden euro's supplementen, ongeacht de ernst van de ingreep. Als eenmanszaak sluit je een individuele hospitalisatieverzekering af waarbij een medische vragenlijst wordt ingevuld. Pre-existente aandoeningen kunnen worden uitgesloten of aanleiding geven tot een hogere premie.

Heb je een vennootschap? Dan kan je jezelf opnemen in een collectieve hospitalisatieverzekering via de vennootschap. Dat heeft twee voordelen: er is geen medische acceptatie, en je betaalt de premie met geld belast aan het vennootschapstarief (20 tot 25%) in plaats van met privégeld belast aan het personenbelastingtarief (tot 50%). De premie is een verworpen uitgave en dus niet aftrekbaar als beroepskost, maar het fiscale verschil in betalingsbron blijft reëel.

Prioriteit 2: je activiteit beschermen

Naast je persoonlijk inkomen bestaat er ook risico op aansprakelijkheidsclaims tijdens de uitoefening van je activiteit. De juiste polis hangt af van je beroep en je activiteitsprofiel.

BA beroep (beroepsaansprakelijkheid)

Een beroepsaansprakelijkheidspolis dekt fouten in de uitoefening van je beroep zelf: een foutief advies, een vergissing in een rapport, een nalatigheid in een opdracht die de klant financieel schaadt. Voor een aantal gereglementeerde beroepen is deze verzekering wettelijk verplicht: architecten, boekhouders en fiscale beroepen, vastgoedmakelaars en landmeter-experts. De actuele lijst wordt bijgehouden door de FSMA. Wie buiten die lijst valt, is niet vrijgesteld van het risico, alleen van de wettelijke verplichting.

Consultants, coaches, IT-profielen en andere kenniswerkers vallen doorgaans niet onder een verplichte beroepsaansprakelijkheid, maar zijn in de praktijk wel degelijk blootgesteld aan claims wegens beroepsfouten. Een GI-polis dekt dit niet. Een BA beroep wel.

BA uitbating

BA uitbating dekt schade die je aan derden toebrengt tijdens de dagelijkse uitoefening van je activiteit, niet wegens een beroepsfout maar wegens een feitelijk incident. Een klant die struikelt in je atelier, materieel dat beschadigt tijdens een opdracht. Wie bij klanten werkt of een ruimte uitbaat, heeft deze polis nodig naast of in plaats van de BA beroep.

Voor wie uitsluitend van thuis uit werkt en geen klanten ontvangt, is de prioriteit van de BA uitbating lager. Controleer dan wel of je privébrandverzekering je professionele activiteit thuis dekt. Dat is lang niet altijd het geval en sommige verzekeraars sluiten professioneel gebruik expliciet uit als je dit niet hebt gemeld.

Wat kan wachten tot na de opstart?

Niet alles hoeft op dag één geregeld te zijn. Hieronder staan de categorieën die reëel risico dragen, maar die je bewust op een iets later moment kunt aanpakken zonder dat je een groot financieel gat creëert.

Pensioenopbouw via VAPZ of pensioensparen

Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen ligt structureel lager dan dat voor werknemers. Aanvullende opbouw is geen luxe maar een noodzaak op lange termijn. Het VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen) laat je een premie aftrekken als beroepskost en verlaagt tegelijkertijd je sociale bijdragen via de 80/20-regel. Hoe vroeger je start, hoe meer de samengestelde groei in je voordeel werkt.

Toch is dit geen dag-1-prioriteit in de betekenis dat een uitstel van enkele maanden om je cashflow als starter op orde te brengen, geen dramatisch verschil maakt. Wacht echter niet langer dan drie tot zes maanden na de opstart. Voor een uitgebreid overzicht van de opties en de keuze tussen structuren lees je meer in het artikel over verzekeringen als zelfstandige in België.

Overlijdensverzekering

Als je een gezin hebt dat financieel van jou afhankelijk is, is een overlijdensverzekering relevant. Ze keert een kapitaal uit aan je nabestaanden als je tijdens de looptijd overlijdt. Voor alleenstaanden zonder personen ten laste is de urgentie een stuk lager. Voor wie een hypotheek heeft lopen op zijn eigen naam, is het afdekken van dat saldo via een schuldsaldoverzekering of overlijdensdekking meer urgent dan het lijkt.

Rechtsbijstand en bestuurdersaansprakelijkheid

Rechtsbijstand dekt juridische kosten bij conflicten met klanten, leveranciers of derden. Relevant, maar in de eerste maanden van je activiteit is de blootstelling aan dat risico beperkt. Bestuurdersaansprakelijkheid (D&O) beschermt je persoonlijk vermogen bij bestuursfouten in het kader van je mandaat als zaakvoerder of bestuurder van een vennootschap. Als je actief personeel aanstuurt of significante contracten tekent voor de vennootschap, is dit eerder een prioriteit.

Twee fouten die starters regelmatig maken

Medische acceptatie uitstellen en er later tegenaan lopen

Individuele polissen voor gewaarborgd inkomen en hospitalisatieverzekering als eenmanszaak vereisen een medische vragenlijst bij afsluiten. Wie een aandoening heeft of heeft gehad, kan te maken krijgen met uitsluitingen of hogere premies. Wie te lang wacht en intussen een nieuwe diagnose krijgt, ziet zijn verzekeringsopties vernauwen. Dit is een concreet argument om snel te handelen, ook als je jezelf gezond voelt.

Het sociaal statuut verwarren met echte bescherming

Het sociaal statuut bestaat en biedt een bodem, maar die bodem is laag. De RIZIV-uitkering is forfaitair, niet inkomensgebonden, en geldt pas na een wachttijd van zes maanden en een carenztijd van zeven dagen. Wie dat mechanisme niet kent en aanneemt dat "het ziekenfonds wel iets zal betalen", zit bij een eerste langere ziekteperiode voor een onaangename verrassing. De eerste stap in elk verzekeringsadvies is die bodem kennen, zodat je weet wat er nog bovenop moet.

---

Als starter heb je niet alles op dag één nodig, maar de keuze over wat je wel en niet regelt, heeft directe financiële gevolgen zodra er iets misgaat. De logica is eenvoudig: begin bij wat het grootste inkomensverlies kan veroorzaken als je het niet hebt, en werk van daaruit verder.

Wil je een concreet overzicht van wat er voor jouw situatie als starter op de agenda staat, inclusief structuurkeuze, boekhouder en verzekeringsadvies? Neem dan een kijkje op de pagina startersbegeleiding of neem rechtstreeks contact op voor een gesprek.

Wil je jouw situatie bespreken?

Een verkennend gesprek is altijd vrijblijvend en vertrekt vanuit jouw cijfers, niet vanuit een product.

Plan een gratis gesprek