VAPZ vs IPT: rendement op lange termijn
Hoe plafond, 80%-regel en beleggingsvrijheid je eindkapitaal bepalen
Dit artikel is bedoeld voor zelfstandigen in hoofd- of bijberoep en bedrijfsleiders met een vennootschap. Ben je in loondienst? Dan zijn VAPZ en IPT voor jou niet van toepassing. Wil je eerst begrijpen hoe de structuurkeuze bij pensioensparen in het algemeen werkt? Lees dan eerst Pensioensparen via bank, ETF of verzekering.
De discussie tussen VAPZ en IPT wordt vaak gevoerd op basis van fiscaliteit.
Maar fiscaliteit is slechts één laag.
De echte hefboom zit in tijd, premiecapaciteit en rendement.
Plafond versus 80%-regel
Een VAPZ wordt berekend op basis van je netto belastbaar beroepsinkomen van drie jaar geleden, dat ook de basis vormt voor je sociale bijdragen.
Je mag 8,17% van dat referentie-inkomen storten, met een absoluut jaarlijks plafond van €4.086,34 (gewoon VAPZ, 2026). Kies je voor een sociaal VAPZ, dan loopt dat percentage op naar 9,40% met een maximum van €4.701,54 (2026).
Dat is duidelijk. Maar ook begrensd.
Een IPT werkt anders. Hier geldt de 80%-regel. Je wettelijk pensioen en je aanvullend pensioen samen mogen maximaal 80% van je laatste normale bruto bezoldiging bedragen.
Er is dus geen vast jaarlijks plafond.
Bij hogere lonen kan de beschikbare premiecapaciteit aanzienlijk hoger liggen dan het VAPZ-plafond. Bovendien kan je via backservice gemiste jaren inhalen.
Dat verschil in ruimte is structureel.
Defensief versus dynamisch beleggen
In veel VAPZ-structuren wordt eerder defensief belegd. Vaak gedeeltelijk in tak 21 of gemengd, met een verwacht langetermijnrendement dat ergens tussen 2% en 5% ligt, afhankelijk van de gekozen formule.
Dat is niet verkeerd. Het is stabiel. Het is voorspelbaar.
Binnen een IPT kan er vaak volledig in tak 23 worden belegd. Wanneer die structuur sterk dynamisch wordt ingevuld, bijvoorbeeld via een brede ETF-achtige aanpak, kan het verwachte langetermijnrendement eerder richting 7% à 8% gaan.
Dat verschil lijkt op korte termijn beperkt.
Maar over 30 à 35 jaar wordt het exponentieel.
Het effect van samengestelde groei
Samengestelde groei werkt traag in het begin en versnelt naarmate de jaren verstrijken.
Concreet: wie jaarlijks €4.000 spaart gedurende 35 jaar, bouwt bij 3,5% een eindkapitaal op van ±€270.000. Bij 7,5% loopt dat op tot ±€600.000. Niet omdat het product anders heet. Niet omdat de fiscaliteit spectaculair verschilt. Maar omdat tijd en rendement elkaar versterken.
Overzicht: VAPZ versus IPT
| Kenmerk | VAPZ | IPT |
|---|---|---|
| Basis berekening | % van netto beroepsinkomen (3 jaar terug) | 80%-regel op bruto bezoldiging |
| Wettelijk jaarlijks plafond | Gewoon VAPZ: €4.086,34 / Sociaal VAPZ: €4.701,54 (2026) | Nee, afhankelijk van beschikbare 80%-ruimte |
| Premiecapaciteit | Beperkt | Kan aanzienlijk hoger liggen bij hoger loon |
| Inhaal mogelijk | Nee | Ja, via backservice |
| Beleggingsinvulling | Vaak defensief of gemengd | Vaak volledig tak 23 mogelijk |
| Verwacht langetermijnrendement | Vaak 2% – 5% bij defensieve invulling | Dynamisch mogelijk, potentieel richting 7% – 8% |
| Fiscaliteit bij uitkering | Fictieve rente | Eindbelasting + RIZIV- en solidariteitsbijdrage |
| Interessant bij lager loon | Vaak wel | Soms beperkt door 80%-regel |
| Interessant bij hoger loon | Beperkt door plafond | Vaak duidelijk meer opbouwruimte |
| Impact op lange termijn | Stabiel maar begrensd | Groter groeipotentieel bij lange horizon |
De nuance die telt
Dit betekent niet dat een dynamische IPT altijd de juiste keuze is.
Wie weinig risicotolerantie heeft, zal zich comfortabeler voelen bij een defensieve opbouw. Wie dichter bij pensioen staat, zal logischerwijs minder volatiliteit willen. Wie een lager inkomen heeft, kan binnen VAPZ relatief meer ruimte hebben dan binnen IPT.
Maar wie nog 25 tot 35 jaar horizon heeft, moet beseffen dat rendement het dominante element wordt.
Fiscaliteit optimaliseert.
Rendement vermenigvuldigt.
De kern
VAPZ en IPT zijn geen concurrenten.
Ze zijn verschillende structuren met andere grenzen en andere mogelijkheden.
Wanneer een VAPZ defensief wordt ingevuld en een IPT dynamisch, groeit het verschil op lange termijn automatisch uit elkaar.
Pensioenopbouw is geen administratieve beslissing. Het is een strategische keuze over hoe je tijd voor je laat werken. Wil je weten hoeveel IPT-ruimte jij concreet hebt op basis van je bezoldiging? Neem contact op voor een berekening op maat.
Wil je jouw situatie bespreken?
Een verkennend gesprek is altijd vrijblijvend en vertrekt vanuit jouw cijfers, niet vanuit een product.
Plan een gratis gesprek