Beleggen via een levensverzekering: structuur boven rendement

Beleggen via een levensverzekering is niet hetzelfde als pensioensparen. Het is iets fundamenteel anders. Een niet-fiscale levensverzekering is een contract waarbij je belegt via tak 21 (vaste rentevoet, laag risico), tak 23 (marktgebonden fondsen, geen garantie) of een combinatie van beide, zonder gebruik te maken van de fiscale voordelen van pensioensparen of lange termijn sparen.

Er is geen fiscale aftrek in de opbouwfase. Maar er is ook geen fiscale korf, geen gebondenheid aan een pensioendatum en geen beperking op het stortingsbedrag. Je bepaalt zelf de looptijd, het stortingsbedrag (eenmalig of periodiek) en het beleggingsprofiel.

De meerwaarde van dit product zit niet in fiscale optimalisatie tijdens de opbouwfase. Ze zit in de juridische laag die de verzekeringsstructuur toevoegt aan je vermogen: wie ontvangt wat, wanneer, onder welke voorwaarden, en hoe belast.

Meer over de takstructuren

Wil je weten hoe tak 21, tak 23 en tak 26 technisch van elkaar verschillen? Lees dan de blogpost over tak 21, tak 23 en tak 26. Deze pagina beantwoordt een andere vraag: waarom past een verzekeringsstructuur in een totale vermogensstrategie?

Fiscale context 2026

Bij elke storting is een premietaks van 2% verschuldigd. Op meerwaarden opgebouwd na 31 december 2025 geldt een meerwaardebelasting van 10%. Meerwaarden opgebouwd voor die datum vallen buiten dit regime.

Je kan een som schenken en die direct onderbrengen in een levensverzekering op naam van de begiftigde. De begiftigde, bijvoorbeeld een kind, is juridisch al eigenaar van het kapitaal. Maar via de rolverdeling in de polis kan je als schenker invloed houden op het tijdstip waarop het kapitaal effectief vrijkomt.

Je geeft het vermogen al weg, maar het blijft renderen en je bepaalt mee de timing van de uitkering. Dit is een ander mechanisme dan een klassieke bankgift waarbij het geld onmiddellijk vrij beschikbaar is.

De combinatie met een pacte adjoint (een bijlage bij de schenking) versterkt de juridische positie aanzienlijk. In die akte worden de modaliteiten vastgelegd: onder welke voorwaarden het kind mag opvragen, wat er bij voortijdig overlijden gebeurt, en hoe de schenker zijn controle behoudt.

Nuance: rolverdeling is cruciaal

Een verkeerde rolverdeling in de polis kan leiden tot onverwachte schenkingsbelasting of erfbelasting, ook als het oorspronkelijke doel net was om die te vermijden. Bespreek de opzet altijd met een specialist voor je een contract afsluit. Meer over de brede context van vermogensoverdracht lees je op de pagina successieplanning.

Voor zelfstandigen met een partner, getrouwd of wettelijk samenwonend, zijn er verschillende polisstructuren mogelijk. Elk hun eigen contract is de eenvoudigste aanpak. Maar een kruislingse structuur, waarbij partner A verzekeringnemer is op het leven van partner B en omgekeerd, biedt andere beschermingsmogelijkheden bij overlijden.

De combinatie van rollen bepaalt wie belasting betaalt en hoeveel. Bij overlijden van een partner kan een goed gestructureerde polis de langstlevende partner beschermen zonder dat er erfbelasting op een groot deel van het kapitaal verschuldigd is. Verkeerd opgezet kan het net leiden tot dubbele belasting of een erfbelastingfactuur die volledig vermijdbaar was.

Meer over de bescherming bij overlijden als zelfstandige lees je op de pagina overlijdensverzekering.

	Levensverzekering (tak 21/23)	Effectenrekening
Begunstiging bij overlijden	Ja, buiten nalatenschap	Nee, via nalatenschap
Notaris bij overlijden	Niet nodig voor verzekeringsluik	Ja, via boedelscheiding
Instapkost	2% premietaks op elke storting	Beurstaks (TOB) + makelaarsloon
Beheerskosten	Ja, via verzekeraar	Bewaarloon (bij goedkope brokers laag of nul)
Meerwaardebelasting (na 31/12/2025)	10% op meerwaarden	10% op meerwaarden
Fondskeuze	Via verzekeringsplatform	Rechtstreeks, brede markt
Flexibiliteit opvragen	Minder liquide, meer stappen	Onmiddellijk beschikbaar
Schenken met controle	Mogelijk via polisstructuur	Niet van toepassing

De premietaks en instapkosten niet in de berekening opnemen

Bij elke storting betaal je 2% premietaks. Daarboven kunnen er nog instap- of beheerskosten zijn. Wie die kosten niet meerekent, overschat het netto rendement. Een break-even analyse op basis van de werkelijke kostenstructuur is de eerste stap voor je een polis vergelijkt met een effectenrekening.

Meerwaardebelasting van 10% niet inprijzen

Vanaf 1 januari 2026 zijn meerwaarden die in een levensverzekering worden opgebouwd onderworpen aan een meerwaardebelasting van 10%. Wie een contract afsloot of uitbreidt na die datum, moet deze kost meenemen in de rendementsverwachting, zeker in een tak 23 met hoge meerwaarden.

Rolverdeling in de polis niet of onzorgvuldig vastleggen

De combinatie van verzekeringnemer, verzekerde en begunstigde bepaalt volledig wie belasting betaalt, hoeveel en wanneer. Een polis waarbij de verzekeringnemer en de begunstigde niet dezelfde persoon zijn, kan aanleiding geven tot schenkingsbelasting bij uitkering in leven. Dit is de kern van het product.

Schenken via een levensverzekering zonder pacte adjoint

Wie een bedrag schenkt en dat onderbrengt in een levensverzekering op naam van het kind, wil vaak controle houden over het tijdstip van uitkering. Zonder een correct opgestelde bijlage bij de schenking zijn de modaliteiten juridisch zwak. Een formele bijlage maakt de afspraken afdwingbaar.

Vergelijken op rendement in plaats van op structuur

Een levensverzekering vergelijken met een ETF op rendement alleen levert een scheef beeld op. De meerwaarde van een verzekeringscontract zit niet in de beleggingsprestatie maar in de juridische laag: begunstiging, controle, vermogensoverdracht. Wie die laag niet nodig heeft, betaalt voor iets wat hij niet gebruikt.

Een niet-fiscale levensverzekering is geen alternatief voor VAPZ, POZ of IPT. Het is een aanvulling met een andere logica. De tweede pijler biedt een structureel fiscaal voordeel in de opbouwfase: premies zijn volledig of gedeeltelijk aftrekbaar, wat de netto kost per gespaard euro aanzienlijk verlaagt.

De niet-fiscale levensverzekering komt in beeld wanneer de fiscale korven van de tweede en derde pijler benut zijn, wanneer er een concreet doel is rond vermogensoverdracht of successieplanning, of wanneer de juridische architectuur van de polis een functie vervult die een effectenrekening niet kan invullen.

De logische volgorde is: bouw eerst de fiscale pensioenstructuur uit, dan kom je toe aan de vraag of een verzekeringsstructuur buiten die korven een meerwaarde biedt voor jouw specifieke situatie.