Gewaarborgd Inkomen voor Zelfstandigen
Wat ontvangt u via het RIZIV bij langdurige ziekte of een ernstig ongeval, en waarom volstaat dat zelden? De forfaitaire uitkering is ontkoppeld van uw werkelijk inkomen. Voor een samenwonende zelfstandige is dat in 2026 bruto €48,32 per dag.
Het traject
Wat gebeurt er als u arbeidsongeschikt wordt?
Wanneer uw behandelende arts vaststelt dat u niet meer kunt werken, start u een traject via uw ziekenfonds. Dat traject kent twee fases:
Primaire arbeidsongeschiktheid — eerste jaar
U bent erkend arbeidsongeschikt en ontvangt een dagforfait van uw ziekenfonds. Voorwaarde: de arbeidsongeschiktheid duurt minstens 8 dagen aaneengesloten en u meldt dit binnen 7 dagen aan uw ziekenfonds. Laattijdige aangifte kan leiden tot verlies van een deel van de uitkering.
Invaliditeit — vanaf het tweede jaar
Na één jaar erkende arbeidsongeschiktheid gaat u over naar het statuut van "invalide". Uw uitkering wijzigt dan, afhankelijk van de vraag of u uw onderneming stopzet of verderzet.
Eén constante blijft doorheen beide fases: de uitkering is forfaitair, niet gekoppeld aan uw vroegere beroepsinkomen. Een zelfstandige met een netto beroepsinkomen van €60.000 per jaar ontvangt exact hetzelfde dagbedrag als een startende zelfstandige met een minimuminkomen.
Waarom is dit een risico?
Vaste lasten lopen door: hypotheek, huur, sociale bijdragen
Geen inkomensgerelateerde uitkering zoals voor werknemers
Zelfstandigen hebben geen recht op ziektegeld via de werkgever
Burn-out en langdurige ziekte zijn de meest voorkomende oorzaken
De kloof groeit naarmate uw inkomen hoger is
Concrete bedragen
De RIZIV-bedragen in 2026: wat ontvangt u concreet?
Uw daguitkering hangt af van uw gezinssituatie op het moment van de arbeidsongeschiktheid, niet van uw inkomen.
Daguitkeringen 2026 (bron: RIZIV)
| Statuut | Bruto/dag | Bruto/mnd |
|---|---|---|
| Met gezinslast | €79,51 | ±€2.067 |
| Alleenstaande | €63,01 | ±€1.638 |
| Samenwonend | €48,32 | ±€1.256 |
Vergelijking met een werknemer: Een loontrekkende ontvangt tijdens de eerste zes maanden 60% van het brutodagloon, tot een wettelijk plafond. Een werknemer met een brutoloon van €3.500/maand ontvangt bij arbeidsongeschiktheid grofweg €2.100/maand bruto, inkomensgebonden.
Een zelfstandige met hetzelfde netto-inkomen ontvangt maximaal ±€2.067/maand (met gezinslast) of slechts ±€1.256/maand (samenwonend), ongeacht het werkelijke inkomensniveau.
Belasting op de RIZIV-uitkering
De RIZIV-uitkering is een vervangingsinkomen en wordt belast in de personenbelasting. Het nettobedrag hangt ook af van uw belastingvrije som. Kinderen ten laste verhogen die som. Op het bedrag dat u gestort krijgt is enkel een voorheffing van 10,09–11,11% afgetrokken. Dit komt dus niet overeen met hetgeen u na belasting overhoudt.
De oplossing
Wat is een verzekering Gewaarborgd Inkomen?
Een verzekering gewaarborgd inkomen betaalt u een aanvullende maandelijkse rente wanneer u door ziekte of een ongeval geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent. Die rente vult het gat op tussen de RIZIV-uitkering en uw normale levensstandaard.
Gangbare verzekerde bedragen liggen tussen €1.000 en €4.000/maand. Verzekeraars laten typisch toe dat de combinatie van RIZIV-uitkering + verzekeringsrente niet hoger ligt dan 80 à 100% van het netto beroepsinkomen vóór arbeidsongeschiktheid.
Verzekerd bedrag
Het maandelijkse bedrag bovenop de RIZIV-uitkering. Doorgaans €1.000–€4.000/maand, begrensd op 80–100% van het netto beroepsinkomen.
Eigen risicotermijn
De periode dat u arbeidsongeschikt moet zijn voordat de verzekeraar begint te betalen: 30, 60, 90 dagen of meer. Langere eigen risicotermijn = lagere premie, maar vereist een eigen buffer. Sommige polissen bieden een overbrugging: na de eigen risicotermijn ontvangt u dan ook uitkering vanaf dag 1.
Dekking
Standaard: ziekte én accident. Burn-out en psychische aandoeningen worden door de meeste moderne polissen meegenomen, maar de voorwaarden variëren sterk.
Looptijd & indexering
Tot de pensioenleeftijd (67 jaar). Veel polissen bieden jaarlijkse indexering zodat de koopkracht niet uitholt bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Aandachtspunt
Burn-out en psychische aandoeningen: aparte behandeling in de polis
Burn-out en andere psychische diagnoses zijn intussen de meest voorkomende oorzaak van langdurige arbeidsongeschiktheid in de leeftijdsgroep 35–55 jaar. Toch worden ze in polissen voor gewaarborgd inkomen niet altijd op dezelfde manier behandeld als een fysieke aandoening.
Aparte, langere wachttijd
Sommige verzekeraars hanteren een aparte wachttijd specifiek voor psychische arbeidsongeschiktheid, bijvoorbeeld 3 maanden zelfs als u voor andere klachten een wachttijd van 1 maand koos. Die wachttijd staat dan als voetnoot in de bijzondere voorwaarden, niet in de hoofdtekst.
Uitsluitingsclausule bij bestaande diagnoses
Bestaande psychische diagnoses (bv. een behandeling voor burnout of depressie in de voorbije 5 jaar) kunnen leiden tot een uitsluitingsclausule. U betaalt de volledige premie, maar met een significant dekkingsgat voor psychische klachten.
Maximale uitkeringsduur voor psychische klachten
Bepaalde polissen werken met een maximale uitkeringsduur voor psychische klachten (bv. 2 jaar), terwijl de polis voor lichamelijke arbeidsongeschiktheid doorloopt tot de pensioenleeftijd.
Wat een goede polis wél biedt: gelijke behandeling van psychische en fysieke arbeidsongeschiktheid, zonder afzonderlijke wachttijden of maximale uitkeringsperiode voor psychische diagnoses. Bij het vergelijken van offertes is de burn-outclausule minstens even belangrijk als de premie.
Gedeeltelijke hervatting
Wat als u nog gedeeltelijk kunt werken?
Volledige arbeidsongeschiktheid is niet altijd het scenario. Het RIZIV voorziet in een regeling voor gedeeltelijke werkhervatting, maar die gaat gepaard met specifieke drempels. Hervatting zonder voorafgaande toestemming van uw adviserend arts kan leiden tot terugvordering van uitkeringen.
Proportionele uitkering
De verzekeraar keert een percentage van de verzekerde rente uit, evenredig aan de graad van arbeidsongeschiktheid. Bent u voor 50% arbeidsongeschikt erkend, dan ontvangt u 50% van de maandelijkse rente. Eenvoudig en voorspelbaar.
Drempelmodel
De verzekeraar keert pas uit vanaf een minimumdrempel van arbeidsongeschiktheid (bv. 25% of 33%). Onder die drempel ontvangt u niets. Polissen met een lage drempel (25%) zijn gunstiger voor mensen die geleidelijk hervatten.
Concreet voorbeeld
Een IT-consultant herstelt na een burn-out. Na 8 maanden hervat hij op doktersadvies voor 2 dagen per week. Zijn RIZIV-erkenning voor 60% arbeidsongeschiktheid blijft behouden. Met een proportionele polis ontvangt hij 60% van zijn verzekerde rente van €2.000/maand = €1.200/maand, bovenop een gedeeltelijke RIZIV-uitkering.
Fiscaliteit
Fiscale verwerking van premie en uitkering
Eenmanszaak
De premie voor een gewaarborgd inkomen is fiscaal aftrekbaar als beroepsuitgave op voorwaarde dat de polis betrekking heeft op de beroepsactiviteit. De uitkering zelf is belastbaar als vervangingsinkomen.
Bedrijfsleider met vennootschap
VoordeelDe vennootschap kan de premie betalen en als kost ten laste nemen. De premie wordt betaald met vennootschappengeld vóór belasting. De fiscale behandeling van de uitkering hangt af van de polisstructuur en vraagt correcte opzet.
Het verschil in fiscale verwerking maakt dat een verzekering gewaarborgd inkomen voor een bedrijfsleider met vennootschap vaak een ander kostenplaatje heeft dan voor een eenmanszaak, en waarom de opzet van de polis niet generiek kan zijn.
Voorbeelden
Hoeveel inkomensverlies dreigt er concreet?
Zelfstandige in eenmanszaak, samenwonend, geen kinderen
Netto beroepsinkomen: €4.000/maand · RIZIV-statuut: samenwonend
RIZIV-uitkering
€48,32/dag bruto
±€1.256/maand bruto
Netto ontvangen
±€1.170/maand
Na bedrijfsvoorheffing en belasting
Inkomensdaling
Meer dan 70%
t.o.v. normaal netto inkomen
Zonder kinderen ten laste is de belastingvrije som beperkt, wat de netto-uitkering verder drukt. Vaste lasten zoals hypotheek, sociale bijdragen op voorlopige basis en huur lopen gewoon door. Er is geen automatische vrijstelling of opschorting.
Bedrijfsleider met vennootschap, samenwonend, 2 kinderen ten laste
Netto bezoldiging: €2.500/maand · RIZIV-statuut: samenwonend
RIZIV-uitkering
€48,32/dag bruto
±€1.256/maand bruto
Netto ontvangen
±€1.250/maand
Belastingdruk quasi nul door 2 kinderen ten laste
Inkomensdaling
50%
t.o.v. normale netto bezoldiging
Meer kinderen ten laste verlaagt de belastingdruk op de RIZIV-uitkering. De verhoogde belastingvrije som overstijgt hier de totale uitkering maar de inkomensdaling blijft aanzienlijk.
Aandachtspunt vennootschap
Cumul van een RIZIV-uitkering met een bezoldiging als bedrijfsleider is een complexe situatie die de toestemming vereist van de adviserend arts van het ziekenfonds. In de praktijk wordt de bezoldiging vaak tijdelijk stopgezet of aangepast. Een gewaarborgd inkomen via de vennootschap biedt hier een structurele oplossing, terwijl de premie als vennootschapskost wordt verwerkt.
Starter, alleenstaand, geen kinderen
Netto inkomen: €2.200/maand · RIZIV-statuut: alleenstaand
RIZIV-uitkering
€63,01/dag bruto
±€1.638/maand bruto
Netto ontvangen
±€1.400/maand
Na bedrijfsvoorheffing en belasting
Inkomensdaling
35%
t.o.v. normaal netto inkomen
Op het eerste gezicht lijkt een daling van 35% te overzien maar de vaste lasten lopen door en sociale bijdragen worden achteraf ook op de uitkering berekend.
Wat had geholpen: Een gewaarborgd inkomen met wachttijd van 1 maand en een rente van €800/maand had het verschil volledig gedicht voor een bescheiden maandpremie.
Calculator
Hoeveel moet u aanvullend verzekeren?
Vul uw gezinssamenstelling en netto maandinkomen in. De simulator berekent uw wettelijke uitkering en hoeveel aanvullende dekking u nodig heeft om uw koopkracht volledig te bewaren.
Hoeveel aanvullend verzekeren bij arbeidsongeschiktheid?
Geef uw huidig netto maandinkomen in. De calculator berekent welke aanvullende bruto rente u nodig heeft om uw volledige koopkracht te behouden.
Schatting · gemeentebelasting 7% · belastingschijven 2026
Netto per maand · De calculator mikt op 100% van dit bedrag als totale netto uitkering bij arbeidsongeschiktheid.
Voordelen die doorlopen bij AO en belastbaar blijven maar geen extra cash geven.
Vul uw huidig netto maandinkomen in om de simulatie te starten.
Wilt u weten of dit maximum haalbaar is voor uw situatie?
Een verzekeringsspecialist bekijkt uw fiscale documenten en stelt een concrete polis voor.
Nuancering
Wanneer is een verzekering gewaarborgd inkomen minder relevant?
Zoals bij elk verzekeringsproduct zijn er situaties waarbij de prioriteit of de meerwaarde beperkter is.
Hoog eigen vermogen als buffer
Wie beschikt over een aanzienlijk opgebouwde reserve (meer dan 12 maanden netto-inkomen in liquide middelen) en geen zware vaste lasten heeft, loopt minder onmiddellijk inkomensverliesrisico. Toch blijft een langdurige arbeidsongeschiktheid van meerdere jaren ook voor die personen financieel uitputtend.
Bijberoep naast een loontrekkende activiteit
Bent u zelfstandige in bijberoep en behoudt u uw loonstatus bij arbeidsongeschiktheid? Dan valt u terug op de arbeidsrechtelijke regeling van uw hoofdstatuut. De nood aan aanvullende dekking is dan kleiner, hoewel de inkomensval van de bijberoepsinkomsten niet gedekt is.
Korte activiteitsperiode vlak voor pensioen
Wie nog slechts 2 à 3 jaar actief is als zelfstandige voor het pensioen, heeft een andere afweging dan iemand met een volledige loopbaan voor de boeg. De verhouding premiekost tot beschermingsduur verdient hier een expliciete berekening.
Specifieke gezondheidssituatie
Bij bepaalde bestaande aandoeningen kan een verzekeraar uitsluitingen opleggen of de premie significant verhogen. In dat geval is een exacte offerteaanvraag bij meerdere verzekeraars de enige manier om te beoordelen of de dekking haalbaar en betaalbaar is.
Valkuilen
Veel voorkomende valkuilen
Aangifte binnen 7 dagen vergeten
De RIZIV-aangifte moet uiterlijk 7 dagen na de start van de arbeidsongeschiktheid bij het ziekenfonds zijn. Wie te laat aangeeft, verliest een deel van de uitkering. Bovendien koppelen veel polissen de aanvulling aan de RIZIV-erkenning — zonder tijdige erkenning start de verzekeraar niet.
Onderschatting van de wachttijd
Een wachttijd van 3 maanden klinkt beheersbaar, maar betekent dat u 90 dagen lang enkel op de RIZIV-uitkering terugvalt. Voor iemand met een hypotheek van €1.200/maand en normale levenskosten van €2.500/maand is dat een serieuze klap. Controleer of uw liquiditeitsreserve die klap kan opvangen.
Verzekerd bedrag niet geüpdatet na inkomensstijging
Een polis die u 5 jaar geleden afsloot op basis van €30.000/jaar, dekt u mogelijk onvoldoende als uw inkomen ondertussen is gestegen naar €60.000. Verzekeraars laten indexering en aanpassing toe, maar u moet dat actief opvolgen.
Definitie van arbeidsongeschiktheid verschilt
Sommige polissen keren uit als u uw eigen beroep niet meer kunt uitoefenen. Andere hanteren een ruimere of engere definitie. Het verschil bepaalt of u bij gedeeltelijke hervatting of omschakeling naar een ander beroep nog aanspraak kunt maken op de rente.
Burn-out: check de polisvoorwaarden
Mentale uitval is de vaakst voorkomende oorzaak van langdurige arbeidsongeschiktheid bij 35–55 jaar. Niet elke polis dekt dit op dezelfde manier. Wachttijden specifiek voor psychische aandoeningen of uitsluitingsclausules zijn niet ongewoon. Lees de kleine letters of laat ze lezen.
Combinatie met VAPZ of IPT niet bekeken
Wie al een VAPZ of IPT heeft, weet dat sommige VAPZ-contracten een optionele premievrijstelling of aanvullende arbeidsongeschiktheidsdekking bevatten. Dubbeltellingen of onbedoelde hiaten kunnen ontstaan als u geen totaaloverzicht heeft van uw beschermingsportfolio.
FAQ
Veelgestelde vragen
Uw situatie bespreken?
Een kort gesprek maakt snel duidelijk hoeveel inkomen u realistisch zou moeten beschermen — en of een verzekering gewaarborgd inkomen voor u de juiste keuze is.
Neem contact opVerwante onderwerpen: Omzetverzekering · Hospitalisatieverzekering · IPT · VAPZ